Op het eerste Repair Café in het Heksenwiel in de Haagse Beemden komen zeventien mensen af. We schrijven 3 januari 2015. Twee jaar en ruim 550 reparaties later gaat AlleeBelicht in gesprek met de initiatiefnemers van Repair Café Haagse Beemden, Gerard en Roos Janssen. Zij vormen de drijvende kracht achter het maandelijkse initiatief waarbij alles draait om laagdrempelige en goedkope reparaties van kapotte spullen door vrijwilligers. Alleen de eventuele materiaalkosten moeten worden betaald, een vrijwillige bijdrage is gewenst. Gerard: ‘Onze leus is: “Weggooien, mooi niet”.

Repair Cafés zijn een landelijk fenomeen: de gratis toegankelijke bijeenkomsten zijn in 2009 door Martine Postma opgericht met als doel mensen te laten meedoen aan de samenleving en ze enthousiast te maken voor een duurzame samenleving waar minder wordt weggegooid. Dat alles op een zeer laagdrempelige en goedkope manier. De Repair Cafés vormen intussen een wereldwijde beweging die behalve in Nederland ook in België, Duitsland, Frankrijk, het Verenigd Koninkrijk, de Verenigde Staten en in tientallen andere landen verspreid over de hele wereld actief is.   

Een groot succes vanaf het begin

Gerard: ‘In Breda zijn er nu vijf Repair Cafés. Ik ben een aantal jaren terug een paar keer als reparateur bij het Repair Café in Liniekwartier geweest. In de Haagse Beemden kenden we zoiets niet. Samen met Kitty Timmers, social worker bij WIJ, en Alex van Doorn, contactpersoon van Repair Café Nederland, hebben we toen het plan opgevat om iets dergelijks ook in Haagse Beemden op te zetten. We hebben via AlleeWonen en de bewonerscommissie van het Heksenwiel een geschikte ruimte kunnen regelen, flyers laten maken en een oproep in de Bredase Bode geplaatst. Dat is nu ruim twee jaar geleden. Vanaf het begin is het één groot succes geweest.’ 

Van alle markten thuis

Gerard heeft bijna 42 jaar als Avionica-technicus bij de luchtmacht in Rhenen gewerkt. ‘Ik was gespecialiseerd in het onderhoud van digitale meet- en navigatieapparatuur in vliegtuigen. Dat kom je natuurlijk niet tegen bij deze reparaties maar je kunt wel logisch denken en dat is het allerbelangrijkste. De crew van Repair Café Haagse Beemden bestaat naast Gerard uit vier elektromensen, twee computermensen, een naaister, een houtspecialist, iemand die alles weet over horloges en een gastvrouw annex penningmeester: Roos. ‘Ik verzorg de kas, bied mensen een kopje koffie of thee aan, maak een praatje, zorg voor de lunch van de reparateurs, houd bij hoeveel en welke reparaties er zijn geweest en hoeveel er aan donaties is binnengekomen. Voor de reparaties geldt namelijk een vrijwillige donatie. Van dat geld kopen we bijvoorbeeld weer materialen voor de reparateurs.’ 

De hele dag in touw

Een gemiddelde zaterdagochtend levert zo’n 25 reparaties op, met soms een uitschieter naar veertig. Rond half tien verzamelen de reparateurs zich en beginnen met de voorbereidingen. Om twaalf uur barst het bal los en dat duurt tot een uur of vier. Daarna is het de administratie op orde brengen, de boel opruimen en tijd voor de nazit onder het genot van een biertje. Gerard: ‘Ik ben altijd helemaal op na zo’n dag. Roos: ‘Maar de dankbaarheid van de mensen is zó groot. Je bespaart ze namelijk heel veel geld. Dan zijn ze dol- en dolgelukkig.’

De dankbaarheid van de mensen is zó groot. Je bespaart ze namelijk heel veel geld. Dan zijn ze dol- en dolgelukkig.

Alles wat draagbaar naar binnen kan

Iedere eerste zaterdagochtend van de maand komen jong en oud langs met hun kapotte horloges, speelgoed, koffiezetapparaten, fietsen of rollators. Gerard: ’Alles wat draagbaar naar binnen kan, proberen we te repareren: met uitzondering van goud en zilver. De bedoeling is dat mensen erbij blijven en waar het kan een handje helpen. We willen mensen iets bijbrengen, maar tegelijkertijd een sociale functie vervullen: een open omgeving creëren waar mensen gewoon een praatje kunnen maken. Bovendien vinden we het belangrijk om mensen voor te lichten. Simpele dingen als de snoer van je stofzuiger er helemaal uittrekken als je gaat stofzuigen - anders heb je kans dat ie doorbrandt -, je koffiezetapparaat, waterkoker en strijkijzer op tijd ontkalken, maar ook het filter van je stofzuiger geregeld schoonmaken omdat anders de motor kan verbranden. Al die dingen staan wel in de gebruiksaanwijzing, maar mensen lezen die niet. Binnenkort komt de brandweer zelfs een keer langs om voorlichting te geven over het brandgevaar van apparaten. We proberen de mensen op alle manier iets bij te brengen en zelfredzaam te maken.’ 

Senseo’s en rollators

De topdrie van reparaties bestaat uit elektrische apparaten, vooral de Senseo’s en stofzuigers zijn populair, horloges - voornamelijk het vervangen van batterijen - en defecte rollators of fietsen. Het gemiddelde slagingspercentage ligt ruim boven de 80%, in vergelijking met de andere Repair Cafés is dat hoog. De verklaring van Gerard? ‘We zijn handige gasten, haha.’ Lukt het niet om een reparatie op de dag zelf uit te voeren, dan gebeurt het wel dat het defecte apparaat mee naar huis genomen wordt. ‘Dan gaan we er gewoon in onze eigen uren aan verder. We zijn eigenlijk allemaal wel een beetje vakidioten.’ 

De leukste reacties

De lachende gezichten van kinderen die zien dat hun treintje is gemaakt of horen dat er weer muziek uit hun beeldje komt, oudjes van tachtig die dolblij zijn dat hun horloge het weer doet, of mensen die niet veel te besteden hebben en die zien dat hun koffiezetapparaat weer voor een habbekrats in volle glorie is hersteld… Daar doen ze het allemaal voor. Gerard: ‘Dat zijn toch de leukste reacties. We krijgen vaak te horen dat ze blij zijn dat hier nu eindelijk ook zoiets is. Tot slot wil ik nog wel een oproep doen, want we zoeken nog iemand die handig is met de naaimachine. Geen coupeuse, maar iemand die lichte verstelwerkzaamheden kan doen, ergens een zoom in kan maken of een rok in kan nemen. Aanmelden mag via hb.repaircafe@gmail.com.

Fiksclub Roosendaal

In Roosendaal is de Fiksclub actief. U vindt de reparateurs van de Fiksclub in Het Huis van de Westrand (St. Lucasplein 3, Roosendaal). Een keer per maand van 14.00 tot 16.30 uur kunnen alle bewoners van Roosendaal terecht voor reparaties aan fietsen, electronische apparaten van stofzuigers tot koffiezetapparaten, poppen, kleding etc. De reparaties zijn op zich gratis, maar ze rekenen wel op een vrijwillige bijdrage naar draagkracht. Dit initiatief is toegankelijk voor alle bewoners in Roosendaal. Meer informatie over de Fiksclub vindt u op hun website.

 

Tekst: Etienne van Breugel E10 Communicatie

Fotografie: Tim Eshuis