In haar woonopgave zoekt AlleeWonen steeds nadrukkelijker de samenwerking met bewoners. Zo waren bij de voorbereiding en uitvoering van het grootonderhoud in de Bredase Moerwijkzichtflat 25 etagecontactpersonen (ECP’ers) actief. Zij zorgden als “tussenpersonen” voor een verbinding tussen de plannen van de woningcorporatie en de wensen van de 241 huishoudens. Guus van Dongen en Lydie Koning vertellen over hun ervaringen als ECP’er.

De Moerwijkzichtflat aan de Jan Darkennisstraat in Breda-Noord is één van de grootste flats van Breda. In de 241 woningen wonen ongeveer 700 bewoners: het complex telt 21 nationaliteiten. Na meer dan een jaar voorbereiding is begin maart 2017 het grootonderhoud gestart. De belangrijkste opgaven? Beheersing van de woonlasten, individuele bewoners zelf de regie geven over hun energieverbruik én het oplossen van de tochtklachten. Lydie: ‘Dat was wel nodig, want ik moest vaak met twee handen aan de voordeur trekken om hem dicht te krijgen vanwege de tocht.’ 

Energiezuinige en duurzame maatregelen

Om aan de duurzame en toekomstbestendige opgaven te voldoen, zijn alle draaiende delen in de appartementen vervangen, zijn beter geïsoleerde gevelpanelen aangebracht, is overal dubbel glas (HR++) geplaatst, is er betere kierafdichting gekomen en - misschien wel de grootste verandering – is het gas uit de flat verdwenen. Alle bewoners zijn of gaan over op inductie. Guus, tijdelijk in een rolstoel vanwege een enkelblessure: ‘Eerst zou er in ieder appartement een individuele CV ketel komen, maar dat is uiteindelijk een warmteregelaar geworden die is aangesloten op stadsverwarming en waarmee je zelf de temperatuur in je appartement kunt regelen. Daar hebben wij als ECP nog voor gepleit. Veel toekomstgerichter en duurzamer.’ 

Ingrijpende wijzigingen vragen om goede communicatie

Per appartement zijn aannemer Dura Vermeer en warmteleverancier Ennatuurlijk 7 werkdagen bezig. Er moeten gaten worden geboord, leidingen worden aangelegd, installaties worden geplaatst, ramen worden gezet, deuren worden vervangen… Zeker bij dergelijke ingrijpende werkzaamheden is goede communicatie met bewoners heel belangrijk. De eerste bewonersbijeenkomst vond dan ook al in april 2016 plaats, een jaar voor aanvang van de werkzaamheden. Direct na die eerste bewonersbijeenkomst melden Guus en Lydie zich als etagecontactpersoon aan. 

Etagecontactpersonen (ECP’ers)

Guus en Lydie zijn betrokken bewoners. Ze zijn vrijwilliger in de wijk en beiden lid van de bewonerscommissie. Guus: ‘Mijn grootste drijfveer om ECP’er te worden was vooral om meer in contact te komen met mijn buren. Maar ook om mensen verder te helpen en te informeren. En om dit gewoon een goed geslaagd project te laten worden.’ Lydie: ‘Ik vond het prettig om er bovenop te zitten. Dat je weet wat er gaat gebeuren. Om daarin mee te kunnen praten, daarin mee te kunnen doen en een stem te hebben in de plannen, dat vind ik wel een heel groot voordeel.’ 

Alle deuren langs

Als ECP’er hebben ze een druk anderhalf jaar achter de rug. In totaal zijn ze met 25. Lydie: ‘We hebben aan de ene kant 13 etages, aan de andere kant 12. Voor iedere etage hadden we een eigen contactpersoon. We kwamen sowieso één keer per maand met zijn allen bij elkaar, en hadden geregeld overleg met AlleeWonen, Dura Vermeer en warmteleverancier Ennatuurlijk over alle werkzaamheden en voorbereidingen. Om de wensen van de bewoners te inventariseren, gingen we regelmatig langs alle woningen met vragenlijsten en enquêtes.’ 

70% van de bewoners moest toestemming geven

Guus: ‘We zijn zeker 5 keer bij alle bewoners langs geweest. Om ze te informeren zodat ze goede keuzes konden maken maar ook om de wettelijk benodigde handtekeningen te verzamelen. Om het grootonderhoud door te laten gaan, moest 70% van de bewoners toestemming geven. Dat hebben we ruimschoots gehaald. De communicatie met de bewoners liep prima. Soms hadden we handen en voeten nodig, een andere keer moest een zoon of dochter helpen met vertalen, of tolkte de buurman. Uiteindelijk is het allemaal gelukt.’ 

Over het algemeen positief

In hun rondgangen langs de bewoners merken Guus en Lydie dat het grootste deel van de bewoners positief is over de plannen. Wel bespeuren ze angst voor een forse huurverhoging. Guus: ‘Wij konden met cijfers aannemelijk maken dat we er op complexniveau gemiddeld genomen op vooruit zouden gaan. Zo leg je dat dan uit, maar je kunt daarin geen harde beloften doen.’ De huurverhoging is maar 15 euro, terwijl er is berekend dat de gemiddelde energiebesparing per appartement zo’n 18 euro is. Voor 3 euro minder huur, krijgen de bewoners veel meer wooncomfort.

Ik vond het prettig om er bovenop te zitten. Dat je weet wat er gaat gebeuren. Om daarin mee te kunnen praten, daarin mee te kunnen doen en een stem te hebben in de plannen, dat vind ik wel een heel groot voordeel.
Guus overlegt met de vakman ter plekke
Waar de leidingen komen, is onderwerp van gesprek bij Lydie thuis

Misverstanden

Lydie: ‘Veel mensen dachten in eerste instantie dat de overgang van gas naar inductie ze veel geld zou kosten. Als ik dan vertelde dat ze gratis een nieuwe inductiekookplaat of een fornuis zouden krijgen met een nieuwe pannenset, dan waren ze snel overtuigd.’ 

De positieve rol van AlleeWonen

Als het gaat om de houding van AlleeWonen naar de bewoners, zijn Lydie en Guus louter positief. Lydie: ‘Ze hebben de bewoners echt bij de plannen betrokken. Dat vind ik complimenten waard. Er was volop ruimte voor onze inbreng. Verder werd er goede voorlichting gegeven en veel - en op tijd - gecommuniceerd. Liep je ergens tegenaan, dan werd alles uit de kast gehaald om dat op te lossen.’ 

Rustpaviljoens

Guus: ‘Beneden was er bijvoorbeeld een paviljoen met rustwoningen. Mensen konden van tevoren aangeven dat ze daar gebruik van wilden maken. Oudere mensen die overdag wilden slapen of bewoners met een baby die moest rusten. Dat kan niet als ze bij de buren gezellig staan te boren. Je kon dan zo een sleutel krijgen.’ 

Van kookworkshop tot nieuwe armaturen

Als ECP’ers hebben ze heel wat voor elkaar gekregen. Lydie: ‘We hebben ervoor gezorgd dat de begintijden van de bouwvakkers zijn aangepast van 7 uur naar half 8, want er wonen best veel oudere mensen in de flat.’ Guus: ‘Samen met Ennatuurlijk, AlleeWonen en de bewonerscommissie hebben we een kookworkshop voor inductie koken georganiseerd.  En we krijgen nieuwe armaturen en LED-verlichting op de galerij en in de hallen. Dat is veel netter en in ieder geval een stuk duurzamer dan het nu is.’ Lydie: ‘En we hebben met de bewonerscommissie een plan voorgelegd over nieuwe fietsenstallingen zodat de fietsen niet meer tegen de flat hoeven te staan.’ 

Miscommunicatie

Natuurlijk verloopt tijdens een grootonderhoudsproject in zo’n enorm complex niet alles vlekkeloos. Na een stroef begin gaat het nu veel beter vinden Guus en Lydie. Alleen laat de aannemer op communicatief gebied soms nog wat steken vallen. Guus: ‘De aannemer was op dinsdag bij mij langs geweest om de planning door te nemen. Ze zouden donderdag het beschermzeil komen leggen maar dat hebben ze toen ’s woensdags al gedaan, terwijl ik nog wat spullen moest verplaatsen. Ik heb tijdens dat gesprek ook duidelijk aangegeven dat ik mijn warmtewisselaar in de keukenkast wilde en niet in de gangkast. Toen ik de week daarop op woensdagavond thuis kwam, hadden ze de warmtewisselaar toch in de gangkast geplaatst. Ik laat het maar zo.’ 

Het breder perspectief

Of ze nog een keer zoveel tijd zouden investeren in een dergelijke rol? Guus lachend: ‘Ik hoop niet dat het binnenkort nodig is maar ik zou het zo weer doen. De samenwerking was goed. Tegen een kleine huurverhoging heeft AlleeWonen alle bewoners veel meer wooncomfort kunnen geven. Het gaat mij daarbij ook om het breder perspectief; niet alleen om mijn eigen gewin maar ook om andere mensen te helpen. Ik vind het wel belangrijk dat je ook in contact staat met je eigen omgeving.  Je merkt aan alles dat het sociaal contact is verbeterd. Als je elkaar wat vaker ziet, maakt dat dat je sneller naar elkaar toe gaat.’ 

Tekst: Etienne van Breugel E10 communicatie

Fotografie: Tim Eshuis